Vormgeving
& gedrag
Hoe vorm ons denken en doen beïnvloedt — een onderzoekend perspectief op design, psychologie en participatief ontwerp.
Het participerende brein
Creatieve autonomie en de rol van ontwerptools
Ivan Illich’s Tools for Conviviality (1973) blijft relevant in het digitale tijdperk. In plaats van afhankelijkheid van technologie, pleit Illich voor gereedschappen die onze creativiteit en autonomie bevorderen. Dit artikel onderzoekt hoe ruimte en gereedschappen deze principes versterken, en waarom dit belangrijker is dan ooit.
De expertise-paradox in participatieve processen
Als ontwerper ken ik dat gevoel: je zit in een sessie en merkt hoe je ervaring als een filter werkt. Laatst in Rotterdam viel het kwartje. Terwijl ik automatisch dacht "dat hebben we al geprobeerd", zag ik anderen worstelen met participatieprincipes die voor mij vanzelfsprekend waren. Het fascinerende is: expertise kan zowel verdiepen als beperken. Dit vijfde artikel onderzoekt die paradox.
De verborgen structuren achter participatie en betrokkenheid
In dit artikel deel ik een inzicht opgedaan tijdens gesprekken met bewoners van Weesp. Ik ontdekte de gelaagdheid van participatieprocessen, waarbij verschillende buurten unieke dynamieken vertonen. Dit inzicht werd verdiept door de theorieën van Hutchins en Van der Bijl-Brouwer, waarbij ik experimenteerde met flexibele participatievormen en het herkennen van onzichtbare structuren.
Personal knowledge management
Hoe ik lesmateriaal omzet in speelbare kennis
Onlangs had ik een mondeling tentamen over Cognitie en AI. Dit gaf me de bevestiging dat kennis doorgronden iets anders is dan reproduceren. Met behulp van Obsidian en de Zettelkasten-methode zet ik lineaire lesstof om in een persoonlijk kennisnetwerk. Ik laat je zien hoe ik dit aanpak, van het screenen van lesmateriaal tot het 'spelen' met kennis in mijn eigen database.
Bouwen aan een kennisnetwerk met Obsidian en AI
In deze serie laat ik zien hoe ik mijn kennis organiseer en mijn denken stimuleer met Obsidian en AI als extern brein. Geïnspireerd door Niklas Luhmann en Erica (alias Silver) deel ik mijn notitiesysteem met tags en properties, en hoe loslaten van controle en creativiteit bijdragen aan helder denken.
Hoe we samen betekenis maken
In participatieve sessies ontwikkelen groepen vaak onbewust hun eigen visuele taal. Dit artikel onderzoekt waarom deze symbolische communicatie zo effectief is en hoe we het bewuster kunnen inzetten. Door experimenten met verschillende visualisatietechnieken ontdekken we hoe gedeelde betekenis ontstaat en wat dit betekent voor facilitators. Met praktische tips voor het ontwerpen van participatieprocessen.
Denklijnen door jaren heen
De kunst van een goed gesprek
Gespreksvoering lijkt vanzelf te gaan, tot het er écht toe doet. Als emoties opspelen, meningen botsen of verwachtingen onuitgesproken blijven, blijkt luisteren en afstemmen lastiger dan gedacht. In deze categorie verkennen we psychologische theorieën en methodes die helpen om gesprekken bewust en zorgvuldig te voeren. Niet om perfecte gesprekken te voeren, wel om meer grip te krijgen op wat er gebeurt tussen jou en de ander.
Op de schouders van ontwerpers en denkers
In deze categorie deel ik waar ik van heb geleerd binnen het snijvlak van design en psychologie. Denk aan ontwerpers, onderzoekers en denkers die mijn blik hebben gevormd – over hoe je complexe informatie inzichtelijk maakt, mensen bereikt en betekenis overbrengt. Informatievisualisatie speelt daarin een grote rol. Het werk van Edward Tufte heeft me laten zien hoe vorm en helderheid hand in hand gaan. Wat ik hier deel, komt voort uit nieuwsgierigheid én uit de praktijk van human-centered design.
